12/29/2023

Ο Μάριος Πλωρίτης: Ο άνθρωπος που ανέδειξε τους μεγάλους θεατρικούς συγγραφείς


 Ο Μάριος Πλωρίτης γεννήθηκε στις 19 Ιανουαρίου του 1919 στον Πειραιά. Το πραγματικό του όνομα ήταν Μάριος Βασιλείου Παπαδόπουλος και οι γονείς του είχαν καταγωγή από τη Σαντορίνη. Η οικογένεια του είχε συγγενικούς δεσμούς με τον αξιόλογο πολιτικό αρχηγό της μεταπολεμικής περιόδου και σπουδαίο ιστορικό, Β. Μαρκεζίνη. Ο Πλωρίτης θα περάσει τα παιδικά του χρόνια στη Σύρο, όπου θα μείνει οχτώ χρόνια με τους γονείς του. Αργότερα, θα πάει να σπουδάσει Νομική και Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μετά, θα συνεχίσει τις σπουδές του στον τομέα του θεάτρου στις ΗΠΑ, στην Αγγλία και στη Γαλλία. Θα ζει στην Αθήνα για πάντα και θα μιλάει γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά και αγγλικά. Έγινε κριτικός θεάτρου και κινηματογράφου στην εφημερίδα Ελευθερία (1945-1965), διευθυντής του θεατρικού τμήματος του ΕΙΡ (1950-1952), καθηγητής Ιστορίας Θεάτρου στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης (1956-1967) και καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Βενσέν στο Παρίσι. Ήταν ένας από τους πρωτεργάτες του Θεάτρου Τέχνης μαζί με τον Κάρολο Κουν. Συνολικά σκηνοθέτησε περίπου 20 θεατρικά έργα σε διάφορους αθηναϊκούς θίασους, κυρίως από το 1952 έως το 1962. Από το 1971 ήταν καθηγητής θεατρολογίας στο πανεπιστήμιο των Αθηνών.

 Το 1938, ο Πλωρίτης θα γίνει μέλος της θεατρικής ομάδας του Καρόλου Κουν. Η κύρια προτεραιότητά του θα είναι να βελτιώσει τις υποκριτικές του ικανότητες. Την ίδια περίοδο, θα ενταχθεί στην ομάδα και ο Μάνος Χατζηδάκις. Έτσι, το 1942, αυτή η θεατρική ομάδα, που αποτελείται από τους Κουν, Πλωρίτη, Σεβαστίκογλου, Στεφανέλλη, Τσαρούχη, Χατζηαργύρη και Χατζηδάκι, θα ιδρύσει, με επικεφαλής φυσικά τον Κουν, το «Θέατρο Τέχνης». Την ίδια χρονιά, θα παρουσιαστεί στο Θέατρο Τέχνης η πρώτη μετάφραση του Πλωρίτη για το έργο του Λ. Πιραντέλλο «Έτσι είναι αν έτσι νομίζετε».Ο Πλωρίτης ιδρύει το 1944 μαζί με τον Νικόλαο Καρύδη και τον Αλέκο Πατσιφά τις εκδόσεις «Ίκαρος», ενώ αναλαμβάνει και τη θέση του διευθυντή του περιοδικού «Έβδομη Τέχνη». Ο Πλωρίτης θα ξεκινήσει να γράφει κριτικές θεάτρου και άρθρα για την εφημερίδα "Ελευθερία" (1945-1965). Με τις σελίδες του, αποτύπωνε τα γεγονότα και το πνεύμα της εποχής, ενώ με τα λεπτομερή άρθρα του, συνέβαλε στην εδραίωση της απαραβίαστης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Σύμφωνα με τον Γιώργο Ρωμαίο, τα άρθρα του Πλωρίτη βασίζονταν στο παιχνίδι των λέξεων και ήταν εμπλουτισμένα με αποσπάσματα από αρχαίους και σύγχρονους συγγραφείς, τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Ήταν ένας μοναδικός συντάκτης, με πλούσιο λεξιλόγιο και συνεκτικές ιδέες, απόψεις και επιχειρήματα. Το 1965 ξεκινά η μακροχρόνια συνεργασία του Μάριου Πλωρίτη με την εφημερίδα "Το Βήμα", η οποία θα διαρκέσει μέχρι τον θάνατό του το 2006. Αυτή η συνεργασία θα διακοπεί μόνο για την περίοδο 1967-1974, κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Λόγω της στρατιωτικής χούντας που κυβερνούσε τη χώρα και της αντίθεσης του Πλωρίτη έναντι του πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου 1967, αυτοεξορίστηκε στο Παρίσι, επιστρέφοντας στην Ελλάδα μετά την πτώση της χούντας. Στη Γαλλία ήταν επίσης διευθυντής περιοδικών και επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού VIII.

 Ένα σημαντικό και ξεχωριστό στιγμιότυπο στην πορεία του Πλωρίτη ήταν επίσης η συμμετοχή του σε ένα τηλεοπτικό δημοψήφισμα στις 24 Νοεμβρίου 1974, στο πλαίσιο του Αντιμοναρχικού Αγώνα. Με μια συγκινητική και σύντομη ομιλία, εξέφρασε την υποστήριξή του στη δημοκρατία, πιστεύοντας ακράδαντα στο κράτος δικαίου και την ελευθερία. Η ομιλία αυτή, που περιείχε σημαντικά επιχειρήματα υπέρ του δημοκρατικού πολιτεύματος, κατάφερε να καθηλώσει ολόκληρο τον ελληνικό λαό μπροστά στις οθόνες των τηλεοράσεών του.

 Το μεταφραστικό και κριτικό έργο του Πλωρίτη έχει μεγάλη σημασία. Τα εβδομαδιαία άρθρα-επιφυλλίδες του στο Βήμα της Κυριακής και σε διάφορα περιοδικά άφησαν εποχή. Επίσης, ήταν διευθυντής της εφημερίδας Η Νίκη (1965-1967) και από το 1974 και μετά. Ο Πλωρίτης ήταν μέλος πολλών οργανισμών και σωματείων, όπως η ΕΣΗΕΑ, η Εταιρία Θεατρικών Συγγραφέων, η Ένωση Θεατρικών Κριτικών, η Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου, το Ελληνικό Κέντρο Θεάτρου, το Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων και άλλα. Επίσης, ο Πλωρίτης ήταν συνιδρυτής των εκδόσεων Ίκαρος μαζί με τους Αλέκο Πατσιφά και Νικόλαο Καρύδη.Από το 1950 έως το 1952, που ήταν επικεφαλής του θεατρικού τμήματος του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.). Μετά από μερικά χρόνια, θα διδάξει Ιστορία Θεάτρου και Δραματολογία στη Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης. Το 1962, αναλαμβάνει την επιμέλεια της πρωτοποριακής και καινοτόμου εφημερίδας "Νίκη", που εκδίδεται από τον Διονύση Λιβανό. Από το 1952 έως το ίδιο έτος, συνεργάζεται στενά με τους πιο γνωστούς θίασους της εποχής (Λαμπέτη, Κυβέλης, Παπά, Χορν, Κατράκη, Αλεξανδράκη, Κατερίνας και άλλους), ενώ μεταφράζει περισσότερα από 150 έργα σπουδαίων συγγραφέων. Ωστόσο, ο Πλωρίτης δεν περιορίστηκε μόνο στη μετάφραση θεατρικών έργων. Μία από τις καλύτερες και, πρέπει να παραδεχτούμε, ανεπανάληπτες μεταφράσεις του είναι αυτή για το έργο του Ράϊνερ Μαρία Ρίλκε "Γράμματα σ' ένα νέο ποιητή" και των "Ποιημάτων" του Μπ. Μπρέχτ. Η πρώτη έχει κυκλοφορήσει περισσότερες από 12 εκδόσεις μέχρι σήμερα. Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει τίτλους που αφορούν τη γλώσσα, τη δημοκρατία και, φυσικά, το θέατρο. 

 Τα άρθρα του αναφέρονταν περισσότερο σε δοκίμια που είχαν να κάνουν με θέματα της επικαιρότητας. Ο καθηγητής Γλωσσολογίας Γ. Μπαμπινιώτης, στην τελετή αγόρευσης του Πλωρίτη ως επίτιμου Διδάσκοντα στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, στις 27 Νοεμβρίου του 2000, θα εκφράσει τον θαυμασμό και την βαθιά εκτίμησή του για τη γραφή του Πλωρίτη. Επιπλέον, θα τονίσει ότι ο στόχος της γραφής του Πλωρίτη είναι να επικοινωνήσει με τον αναγνώστη και να θέσει θέματα στην επιφάνεια, με βάση την αλήθεια, καθώς και ότι ο λόγος του αποτέλεσε πρότυπο για τον νεοελληνικό λόγο.

 Ο Μάριος Πλωρίτης έχει γράψει ένα εντυπωσιακό συγγραφικό έργο, το οποίο αποτελείται από δοκίμια επιστημονικών αξιώσεων και καλύπτει την περίοδο από το 1975 έως το 2004. Αυτό το έργο αριθμεί περισσότερες από 2.500 σελίδες σε έξη τόμους μεγάλου σχήματος και έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις Θεμέλιο, Καστανιώτης και το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων. Επιπλέον, κατά την ίδια περίοδο, ο Πλωρίτης έχει εκδώσει δέκα ακόμα βιβλία σχετικά με την πολιτική, την τέχνη, τη γλώσσα, το θέατρο, την ιστορία και έχει μεταφράσει πολλά έργα.




   Ο Μάριος Πλωρίτης ήταν ένας άνθρωπος που είχε μια πολύ πολυπληθή προσωπική ζωή. Έχει παντρευτεί τρεις φορές και έχει ζήσει με διάφορες γυναίκες. Ο πρώτος του γάμος ήταν με την ηθοποιό Έλλη Λαμπέτη το 1950, αλλά δυστυχώς χώρισαν μετά από τρία χρόνια. Στη συνέχεια, παντρεύτηκε τη Μαρίκα Ανεμογιάννη το 1964, αλλά και αυτός ο γάμος δεν κράτησε πολύ. Το τρίτο και τελευταίο του γάμο ήταν το 1996 με την Κάτια Δανδουλάκη, με την οποία είχε ήδη ζήσει πολλά χρόνια. Συνολικά, ζήσανε μαζί για 35 χρόνια. Επίσης, είχε μια σχέση με τη δημοφιλή Ελληνίδα ηθοποιό Αλίκη Βουγιουκλάκη.

 

Ο Μάριος Πλωρίτης έγραψε επίσης τα εξής βιβλία:

  • Πρόσωπα του νεώτερου δράματος (1965, δ΄ έκδοση 1978)
  • Τα λοφία και οι παγίδες (1966)
  • Τα προσωπεία (1967)
  • Μέγιστον μάθημα (1975)
  • Πολιτικά ΄Β και ΄Γ (1980)
  • Μπρέχτ και χίτλερ (1984)
  • Τέχνη, Γλωσσα και εξουσία (1989)
  • Της σκηνής και της τέχνης (1990)
  • Νέα πολιτικά Ά και ΄Β (1990)
  • Μίμος και μίμος (1990)
  • Έρως ελευθερίας και δημοκρατίας (1992)

 Μετέφρασε επίσης τα ακόλουθα έργα: "Γράμματα σ΄ ένα νέο ποιητή" του Ρίλκε (1943), "Ποιήματα" του Μπρεχτ (1978) και ένα πλήθος 100 περίπου θεατρικών έργων των: Τζορτζ Μπέρναρντ Σω, Ουάιλντ, Λουίτζι Πιραντέλλο, Ο Νιλ, Μπρέχτ, Ανούιγ, Ουίλιαμς, Σόμερσετ Μωμ, Βάις κ.ά.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου